Logoterapia, czyli pomoc w poszukiwaniu sensu życia

paul-gilmore-313038

Co ja tu w ogóle robię? W którą stronę zmierzam? Kim właściwie jestem? – pomoc w odpowiedzi na te pytania niesie szczególnie bliski mi nurt psychoterapeutyczny, stworzony przez Viktora Frankla, czyli tytułowa logoterapia.

FRANKL, CZYLI KTO?

Viktor Frankl był profesorem neurologii i psychiatrii, a także twórcą trzeciej wiedeńskiej szkoły psychoterapii (po psychoanalizie Freuda i psychologii indywidualnej Adlera) – tzw. szkoły logoterapii. O jego najważniejszym dziele Człowiek w poszukiwaniu sensu życia możecie przeczytać w grudniowej edycji Psychoczytelni <klik>. Autorowi udało się przeżyć piekło niemieckich obozów koncentracyjnych (m.in. Auschwitz i Dachau), w którym to cudzie psychiatra upatruje kluczowej roli odczuwania sensu swojej egzystencji, mimo tragicznych warunków, w jakich się znalazł.

DO KOGO KIEROWANA JEST LOGOTERAPIA?

Do wszystkich, którzy nie czują sensu swojej egzystencji. „Nie mają po co żyć”. Nie mają w życiu żadnej kotwicy, czegoś lub kogoś wystarczająco ważnego, nadającego znaczenie, motywującego do wstania rano z łóżka. Aby ulżyć człowiekowi w cierpieniu, logoterapia koncentruje się na pomocy w przywróceniu owego sensu.

Frankl nazywa to zjawisko nerwicą noogenną, której źródłem jest tzw. egzystencjalna pustka, czyli właśnie – utrata sensu życia. Wystąpienie nerwicy jest przejawem rozpaczy i utraty nadziei wynikającej z braku intencjonalności własnych działań. Według Frankla pierwotną siłą człowieka jest dążenie do spełnienia w świecie, rozumiane jako transcendencja samego siebie. Znajduje ona wyraz w próbie konsekwentnego stawiania czoła coraz to nowym zadaniom i trudnościom wynikającym zarówno z własnej aktywności, jak i dyktowanych przez los (np. choroba, śmierć bliskiej osoby). Dokonuje się ona również przez miłość do siebie i drugiego człowieka. W nerwicy transcendencja samego siebie nie jest możliwa. Interpretacja zdarzeń życiowych jako bezsensownych i przypadkowych oraz trudności w przypisaniu im znaczenia wyzwalają w osobie lęk, niepokój, cierpienia fizyczne i psychiczne.

JAKĄ MA FORMĘ? JAKIE TECHNIKI WYKORZYSTUJE?

Terapia prowadzona jest w formie indywidualnej i polega na prowadzonej wspólnie z pacjentem analizie jego egzystencji. Rozmowa ma charakter tzw. dialogów sokratejskich – terapeuta nie interpretuje, nie poucza, nie daje rad, lecz stara się zadawanymi pytaniami skłonić pacjenta do refleksji na temat przyjmowanej przez niego postawy wobec siebie oraz zdarzeń losowych, w których musi uczestniczyć.

Poruszane są problemy dotyczące systemu wartości pacjenta, odpowiedzialności za podejmowane decyzje, wolności w dokonywanych wyborach. Wskazuje się również na możliwość posiadania wpływu na pewne zdarzenia losowe, np. afirmację cierpienia zamiast walki z nim. Stwarza się warunki do dostrzeżenia znaczenia i wartości w każdej egzystencji, co staje się równoznaczne z odnalezieniem sensu życia.

Podsumowując, proces zmian w logoterapii zachodzi w toku pogłębiania samoświadomości pacjenta, tj. poznawania samego siebie (swojego systemu wartości, celów życiowych, przyjmowanych postaw względem pewnych okoliczności życiowych, itp.), co prowadzi do samookreślenia i stania się „tym, kim się jest w swej istocie” – człowiekiem wolnym, odpowiedzialnym i zdolnym do głębokiej miłości.

***

Logoterapia urzeka mnie swym wyjątkowym podejściem do pacjenta – niedyrektywnym, partnerskim, pełnym empatii. Nie patrzy na człowieka, jak na zbiór popędów, czy chodzący zestaw zachowań, oparty na systemie bodziec-reakcja. Podkreśla osobistą godność i wolność człowieka. Skłania do wzięcia życia w swoje ręce i pomaga odnaleźć w nim to, co najważniejsze.

Co sądzicie o powyższym rodzaju psychoterapii? Wydaje się wam atrakcyjną alternatywą dla terapii psychodynamicznej, czy poznawczo-behawioralnej?

___________________________

Bibliografia dla zainteresowanych:
Frankl, E. V. Człowiek w poszukiwaniu sensu, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2015
Grzesiuk, L. Psychoterapia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002
(Visited 727 times, 100 visits today)

PRZECZYTAJ TAKŻE