Czym w psychologii jest resilience? 10 nawyków ludzi odpornych psychicznie

Koncepcja resilience wyjaśnia fenomen pozytywnej adaptacji osób narażonych na duże ryzyko, przeciwności losu i zdarzenia traumatyczne. Jakie cechy i nawyki posiadają osoby odporne psychicznie? Co zrobić, by być bardziej resilient?

Posługuję się angielskim słowem resilience, ponieważ w naszym języku nie istnieje jeden dobrze oddający znaczenie tego pojęcia termin. W dosłownym tłumaczeniu oznacza ono: elastyczność, sprężystość, prężność, odporność, zdolność do regeneracji sił. 

Resilience jest również określana jako zdolność jednostki do “odbijania się od dna”, czyli powrotu do zdrowia psychicznego i stosunkowo dobrego funkcjonowania po przeżyciu silnie stresującego zdarzenia. Niestety, owa zdolność do konsekwentnego pokonywania przeciwności losu nie jest nam dana raz na zawsze. Osoba narażona na silny stres spowodowany np. traumatycznym zdarzeniem może dojść do równowagi psychicznej i dobrze funkcjonować w swoich codziennych rolach, a w innych okolicznościach może poddać się w obliczu przytłaczających przeciwności losu i utracić nadzieję na wyjście z zaistniałej sytuacji.

Mam dla was jednak dobrą wiadomość – odporność psychiczną (przyjmijmy ją jako uproszczony odpowiednik ang. resilience) można w sobie rozwijać. Warto podejść do niej jak do naszych mięśni – regularne ćwiczenia spowodują jej wzrost, ich brak  – stopniowe zanikanie.

Co w takim razie możemy zrobić, by ćwiczyć naszą odporność psychiczną? Oczywiście – wykształcić odpowiednie cechy i nawyki.

PRZECZYTAJ TAKŻE: SIŁA „MAŁYCH ZWYCIĘSTW”, CZYLI JAK MICHAEL PHELPS ZOSTAŁ NAJLEPSZYM PŁYWAKIEM ŚWIATA

10 NAWYKÓW LUDZI ODPORNYCH PSYCHICZNIE

1. AKCEPTACJA TEGO, CO PRZYCHODZI 

Życie uczy nas, że każde wyzwanie, które stanie na naszej drodze, również kiedyś odejdzie, a po nim nastąpi spokój. To dzięki tym trudnościom rozwijamy się, rośniemy. Sposobem na zaakceptowanie tego, co nam się przydarza, jest rezygnacja z usilnych prób dowiedzenia się i wytłumaczenia sobie, dlaczego stało się tak, a nie inaczej. Akceptacja znaczy zrozumienie, że nie mamy wpływu na wszystko oraz że (wbrew naszemu rozumowi) nie wszystko, co nas spotyka, musi mieć logiczne wytłumaczenie.

2. POZOSTAWANIE W TERAŹNIEJSZOŚCI

Sama akceptacja nie jest jednak wystarczająca. Nie uchroni twojego umysłu przed nawracającymi, raniącymi wydarzeniami z przeszłości, ani ucieczkami w przyszłość, rzekomo wolną od bólu. Przeszłość, której nie da się zmienić, może być źródłem rozpaczy. Przyszłość, która jeszcze nie nadeszła, może przynieść lęk. Osoby odporne psychicznie starają się żyć teraźniejszością, pamiętając równocześnie o swoich emocjach i próbach ich regulacji.

3. NIE SZUKANIE WINY W INNYCH

Obwinianie innych hamuje twoje działania i pozbawia cię cennego czasu – mimo twoich starań, nijak nie wpływa jednak na tych, którzy wyrządzili ci krzywdę. Z kolei, obwinianie siebie wpędza cię w rolę bezradnej ofiary. Niezależnie od tego, czy obwiniasz siebie, czy innych – robisz na złość sobie, trzymając się kurczowo przeszłości.

4. PRZYJMOWANIE NEGATYWNYCH UCZUĆ

Karmienie negatywnych myśli prowadzi do nieakceptacji rzeczywistości i braku zadowolenia z życia, a w najgorszym wypadku – do rozpaczy i depresji. Czy zatem trzeba się tych uczuć pozbyć, negować je, udawać, że ich nie ma? Nic podobnego. Paradoksalnie, wypieranie negatywnych emocji, tylko wzmocni ich działanie. Rozwiązaniem w tej sytuacji jest przyjęcie tych uczuć, które pojawiają się w danym momencie – zauważenie ich, potwierdzenie ich obecności, przyglądnięcie się im, zastanowienie, o czym mogą świadczyć oraz jakie informacje niosą o nas samych.

5. PSYCHICZNE I FIZYCZNE OSIĘDBANIE

Nadmierne myślenie o tym, co zaszło niekoniecznie da nam lepsze zrozumienie tego wydarzenia. Dążenie do zrozumienia jest bardzo potrzebne, ale stanowczo różni się ono od przykrych myśli o charakterze ruminacyjnym (obsesyjnych, uparcie powracających). Aby nabrać odporności, zamiast rozpamiętywać przeszłe zdarzenia – znajdź czas i ulubione sposoby na relaks i opiekę dla swojego ciała i psychiki. Medytacja, prowadzenie dziennika, aktywność fizyczna, spotkania z bliskimi, zaufanymi ludźmi – wszystkie te aktywności stanowią pewną formę samopomocy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: PSYCHICZNE OSIĘDBANIE – WYWIAD Z MACIEJEM WIELOBOBEM

 

6. UNIKANIE TOKSYCZNEGO TOWARZYSTWA

Ostatnią rzeczą, której potrzebujesz w swoim życiu są toksyczni ludzie, którzy wciąż szukają winy w innych, krytykują, sieją plotki i tworzą scenariusze, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Prostą zasadą, która wnosi do naszego życia dużo dobrej energii jest otaczanie się godnymi zaufania ludźmi, z pozytywnymi pomysłami i aspiracjami. Ludzie, których chciałbyś mieć obok, widzą w innych dobro, nie krytykują i nie narzekają na wszystko oraz są nastawieni na rozwiązywanie a nie mnożenie problemów. Już nawet samotność służy nam bardziej, niż towarzystwo choćby jednej toksycznej osoby.

7. POZNAWANIE SWOICH SŁABOŚCI

Odporność psychiczna nie powstaje w wyniku wytykania słabości innym, a w konfrontacji z własnymi słabymi punktami i niedociągnięciami, które często stają się bardziej widoczne w trudnych dla nas sytuacjach. Kiedy już zidentyfikujemy nasze braki, będziemy mogli nad nimi pracować i wprowadzić w życie pewien „plan naprawczy”, by stać się silniejszymi, szczęśliwszymi ludźmi.

8. PIELĘGNOWANIE WDZIĘCZNOŚCI

Nic chyba nie ma tak rozwojowego wpływu na człowieka, jak pielęgnowanie prawdziwej, szczerej wdzięczności. Dlaczego tak jest? Praktyka wdzięczności ukierunkowuje twoją uwagę na to, co masz, a nie na to, co utraciłeś lub czego nie możesz mieć w danym momencie. Sprawia, że dostrzegamy na co dzień więcej dobrych i potrzebnych nam rzeczy, które przecież nie zostały nam dane raz na zawsze. Stwarza okazję do zastanowienia się – co jest dla mnie obecnie naprawdę ważne?

9. HOJNOŚĆ I OTWARCIE NA INNYCH

Postawa wdzięczności nigdy nie jest prawdziwa ani kompletna, jeśli celowo nie podąża za nią hojność. Wdzięczność pokazuje ci obfitość twoich zasobów i doświadczeń, pomimo przeżytych strat. Hojność i dzielenie się z innymi pozwalają ci zobaczyć, że niezależnie od okoliczności, wciąż znajdujesz się w dobrym miejscu, w którym wiele osób chciałoby być.

10. ZDOLNOŚĆ DO WYBACZENIA

Ostatnią, istotną zdolnością osób odpornych psychicznie jest umiejętność przebaczenia tym, którzy ich skrzywdzili. Przebaczenie jest oznaką odwagi i siły. Przebaczając, jesteś w końcu w stanie zamknąć drzwi do przykrej przeszłości i otworzyć się na nowy, ekscytujący rozdział w swoim życiu.

Które z powyższych nawyków są już obecne w twoim życiu? Które chciałbyś wykształcić?

(Visited 2 380 times, 140 visits today)

PRZECZYTAJ TAKŻE