Czego pacjenci z chorobą psychiczną oczekują od swych rodzin (i nie tylko)?

o-MENTAL-ILLNESS-facebook

Już prawie jedna czwarta Polaków cierpi na mniejsze lub większe zaburzenia psychiczne. Choroba psychiczna to wciąż w naszym społeczeństwie temat tabu. O ile oswoiliśmy się z chorobami ciała, to dalej wstydzimy się przyznać lub bagatelizujemy problemy związane ze zdrowiem psychicznym.

Pacjenci zmagający się z chorobami psychicznymi zmuszeni są konfrontować się z niezrozumieniem, stygmatyzacją i ostracyzmem, także ze strony najbliższych. Rodzina pacjenta często ma nierealne oczekiwania względem lekarzy i psychologów, biorące się z błędnego przekonania, że każdą chorobę psychiczną można wyleczyć, jak katar. Oczekuje od chorego, żeby ten, cytuję: „wziął się w garść”.

Sporo z nas nie rozumie charakteru chorób psychicznych i nie chce dowiedzieć się o nich czegoś więcej. Depresja równa się złemu nastrojowi lub negatywnemu myśleniu, które przecież można w sekundzie zmienić. Ludzie chorujący na schizofrenię to niebezpieczni wariaci, psychole, których należy unikać.

Ile razy użyłeś określeń: psychiczny, wariat, psychol, oszołom, dziwak, dewiant, paranoik, odmieniec, obłąkaniec, opętaniec, imbecyl, kretyn, idiota, debil, pomylony, świr, świrnięty, szajbus, zajob, bzik, głupek, nienormalny, fioł….. w stosunku do ludzi chorych psychicznie? Jakbyś się czuł, gdyby ktoś tak nazwał ciebie lub kogoś ci bliskiego? Dlaczego nie obrażasz w ten sposób np. chorych na nowotwór? Bo są „bardziej” chorzy?

Nie są. Chorują inaczej.

By przybliżyć przeciętnemu Kowalskiemu osobę cierpiącą na chorobę psychiczną, postanowiłam przedstawić potrzeby, które ona posiada. Wcale nie są to górnolotne wymagania, wystarczy tylko trochę chęci zrozumienia, czasu i empatii:

1. ZROZUM, JAK DZIAŁA CHOROBA

Wygooglowanie i przeczytanie kilku artykułów na temat danej choroby zajmie niewiele,  ale wiele zmieni. Wystarczy chcieć zrozumieć. Zmniejszymy tym samym częstość występowania krzywdzących dla chorych stereotypów w naszej głowie. Rozmowa z lekarzem, niestronienie od pytań, zainteresowanie – to wszystko pomaga zrozumieć mechanizmy choroby.

2. NIE TRAĆ Z CHORYM KONTAKTU

On teraz bardzo potrzebuje twojego towarzystwa, zwłaszcza jeśli to pierwszy rzut choroby w jego życiu. Zaufana, stabilna sieć wsparcia jest niezbędna w procesie leczenia.

3. TRAKTUJ CHOREGO POWAŻNIE

Czasem rodzina chorego ma tendencje do traktowania go jak dziecko. Bagatelizuje jego potrzeby, ignoruje, przyjmuje względem jego postawę rodzicielską (gdy pacjentem jest np. partner, nie dziecko). Pozwala ubierać i zachowywać się niestosownie, wyręcza w wielu czynnościach, uczy bezradności i uzależnienia od innych. Od chorego wymagamy tego samego, co od człowieka zdrowego w jego wieku, dostosowując wymagania do jego możliwości.

4. WYSŁUCHAJ

Nie przerywaj, nie kończ zdania za chorego. Cierpliwie wysłuchaj, co ma do powiedzenia, nawet jeśli zajmuje to więcej czasu niż powinno.

5. NIE PRZYGLĄDAJ SIĘ DZIWNIE

Może ci się wydawać, że chory tego nie zauważa. Wprost przeciwnie – czuje na sobie każde spojrzenie, które wywołuje w nim ogromny dyskomfort i poczucie wstydu.

lets-talk-about-mental-health

6. DAJ CHOREMU WIĘCEJ PRZESTRZENI

Tak, jak człowiek zdrowy, pacjent potrzebuję czasu dla siebie, oddechu od innych ludzi. O poszanowaniu prywatności już nie wspomnę. Daj mu pobyć z samym sobą.

7. POZWÓL, BY ROBIŁ TO, CO JESZCZE MOŻE ROBIĆ

Wypadnięcie ze społecznych ról (głowy rodziny, pracownika, itp.) jest dla pacjentów bardzo bolesne. Pozwól, by chory wykonywał to, co nie sprawia mu trudności i daje radość. Jest to dobry trening samodzielności, o którą – w pewnym stadium choroby – może być trudno.

8. NIE POGANIAJ

Bądź cierpliwy. Pewne czynności mogą zajmować choremu więcej niż zwykle – nie można go stresować, wywołując czasową presję. Pamiętaj, że funkcjonowanie poznawcze chorego nie działa tak, jak powinno – może mieć problemy z koncentracją, pamięcią, postrzeganiem.

9. ZROZUM, ŻE NIE JEST ŁATWO CHOREMU POGODZIĆ SIĘ ZE ZMIANĄ RÓL

Zachorowanie na jakąkolwiek chorobę przewlekłą to ciężki moment w życiu każdego człowieka. Nasze role zmieniają się, nie jesteśmy w stanie pełnić tych samych obowiązków, zmienia się nasze otoczenie, nie jesteśmy pewni, kim tak do końca jesteśmy. Chorzy mogą cierpieć na wahania nastroju lub jego znaczne obniżenie, być drażliwi, reagować na wszystko wybuchem płaczu lub krzyku. Jako osoby postronne, powinniśmy postarać się wykazać zrozumieniem, wsparciem i możliwie dużymi pokładami cierpliwości.

10. CHORY JEST CIĄGLE TĄ SAMĄ OSOBĄ. PAMIĘTAJ O TYM

Możesz pomóc w walce ze stygmatyzacją pacjentów z chorobami psychicznymi. Przyłącz się do akcji – podziel się tym tekstem i/lub swoim zdjęciem z apelem na portalach społecznościowych oznaczając je hashatgiem   #StopTheStigma. 

stop

Obrazek do druku możesz pobrać tutaj: stopthestigmaprint.

(Visited 18 times, 18 visits today)

PRZECZYTAJ TAKŻE